Etienne de Gerlache, premier président de la Société en Belgique

Etienne de Gerlache, eerste voorzitter van de Vereniging in België
Helpen.
De mensen in nood met onze aanwezigheid en onze morele aanmoediging helpen
Van voedsel voorzien
Uitdelen van voedselpakketten, aangepast aan de samenstelling van het gezin en aan hun specifieke behoeftes
Klederen aanbieden
Een vincentiaanse kledijboetiek, waar men de kleren kan komen kiezen die men nodig heeft, maar ze ook met plezier zal aantrekken
Onderdak geven
Transitonderkomen tegen een lage prijs, om de gezinnen in noodsituaties de tijd te geven een definitief onderkomen te vinden

In België

In België werd de Sint-Vincentiusvereniging opgericht in 1842, te Brussel. Onder de jonge initiatiefnemers was Edmond Van Gansbergh, de drijvende kracht.
Reeds 160 jaar sterk aanwezig, telt de Belgische Sint-Vincentiusvereniging vandaag 342 conferenties en 56 centra.
De conferenties zijn als het ware de basiscellen van de Sint-Vincentiusvereniging. Ze vallen geografisch meestal samen met een parochie en bestaan enkel uit vrijwilligers.
De centra bestaan uit verschillende huizen of instellingen ten dienste van de minderbedeelden en beheerd worden door de Sint-Vincentiusvereniging. Ze worden gerund door “vaste” leden die bij gelegenheid worden bijgestaan door vrijwilligers (niet noodzakelijk leden van de Vereniging). De centra zijn meestal gevestigd waar nog geen conferentie bestaat.
De geografische ligging bepaalt tot welke Provinciale Raad elke conferentie of centrum behoort. Er zijn er tien en een elfde voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Deze elf raden zijn op hun beurt overkoepeld door de Nationale Raad.

Onze werkgebieden

Wij hebben uiteenlopende activiteiten, maar die draaien steeds rond de volgende vier aandachtspunten:

Voeden, kleden en onderkomen bieden zijn uiteraard belangrijke middelen tot hulpverlening. Toch bestaan er heel wat andere vormen; soms moeten zelfs nieuwe vormen van hulpbetoon worden bedacht om een onverwachte situatie het hoofd te kunnen bieden. Wij moeten ook benadrukken hoe onontbeerlijk, op lange termijn, zelfs van wezenlijk belang, een morele steun en gepaste begeleiding wel zijn. Ook al wordt de weerslag hiervan niet meteen voor elkeen zichtbaar of concreet gevoeld.

Hoe gaan wij te werk?

Een aandachtig en bemoedigend oor

Armen moeten heel wat uitsluiting verduren. Daarbij komt de schaamte die hen dikwijls ertoe brengt zich in hun ontreddering terug te trekken.
Zoals een dakloze het eens verwoordde : « een mens sterft sneller van eenzaamheid dan van honger ». De geest van haar patroonheilige getrouw wil de Sint-Vincentiusvereniging de minderbedeelden tegemoet komen, hen aandachtig en respectvol aanhoren, hen moreel helpen te vechten tegen wanhoop en depressie. De opbeuringsbezoekjes aan de gezinnen, de bejaarden, aan zij die alleen wonen of ziek zijn, lijken ons daarom van het allerhoogste belang.

Een steun op praktisch en administratief vlak

Veel minderbedeelden zijn niet op de hoogte van hun rechten en van de sociale voordelen waar ze van kunnen genieten. De Sint-Vincentiusvereniging geeft hen raad, staat hen bij in de nodige administratieve procedures of neemt dit werk meestal over. Dikwijls laat een grondige dialoog met een competente persoon toe om een correcte analyse te maken van de situatie, en oplossingen te bedenken die toelaten de toekomst weer gestalte te geven. Wij beschikken ook over gespecialiseerde schuldbemiddelaars en over een opvangcentrum voor asielzoekers evenals over een juridische dienst.

Een financiële steun bij noodgevallen

Het komt dikwijls voor dat wij rechtstreeks moeten inspringen op financiël vlak. Bijvoorbeeld om stookolie te betalen, om bij te dragen in dringende medische kosten of achterstallige mutualiteitsbijdragen, enz. Het doel bij een dergelijke financiële hulp bestaat er steeds in te beletten dat de situatie verergert en uiteindelijk meer geldmiddelen zou vereisen om opgelost te geraken, waarbij het gevaar bestaat dat dit dan onomkeerbaar is.

Hoe kunt u helpen?

Als u geduldig kunt zijn en goed naar anderen kunt luisteren, hen opbeuren en aanmoedigen, aarzel dan niet: wordt een van onze vrijwillig(st)ers en besteed een beetje tijd om huisbezoeken af te leggen en mensen in nood te bezoeken. Dat is ongetwijfeld een van de beste middelen die er bestaan om in een geest van dialoog en samenhorigheid hulp te verlenen.
Uiteraard zijn financiële giften eveneens zeer nuttig. Niet enkel om het hoofd te bieden aan onze werkingskosten op administratief vlak, maar ook om zo nodig geldelijke hulp te verlenen aan wie er dringende nood aan heeft.

Het ziet er in ons luilekkerlandje niet meteen naar uit, maar de honger heerst hier nog steeds; met dit verschil, dat de honger in onze geïndustrialiseerde landen niet “zichtbaar” is. Vele armen “zien” er niet uit alsof ze ondervoed zijn. Toch moeten ze zich meestal tevreden stellen met een ontoereikende, weinig gezonde en zeer onregelmatige voeding.
De onzekerheid rond voedselvoorziening maakt dat minderbedeelden vaker en ernstiger ziek vallen; families worden verplicht hun mager inkomen te besteden aan verzorging. Soms kunnen ze geen job meer uitoefenen net wanneer dat inkomen zo vitaal is.

Hoe gaan wij te werk ?

Een rigoureuze organisatie

Voedsel bedelen vereist een uitrusting en een organisatie die van top tot teen aan strikte eisen moet voldoen. De Sint-Vincentiusvereniging beschikt over meerdere voedselopslagruimtes die ingericht zijn met een koelkamer of koelkasten voor de bederfelijke eetwaren.
Deze “grote opslagruimtes”, waar een groot aantal vrijwilligers werkt, doen tegelijk dienst als distributiecentrum voor minderbedeelden en als bevoorradingsplaats voor kleinere distributiecentra.

Een gevarieerde bevoorrading

Het voedsel dat wij uitdelen verschilt wel eens naargelang de regio. Een groot deel van de eetwaren komt van de Belgische Vereniging van Voedselbanken, mits betaling van een jaarlijkse bijdrage, waarmee de werkingskosten van die vereniging worden gedekt (tijdelijke opslag, sortering, vervoer…, het voedsel zelf wordt geschonken). Wij ontvangen ook geregeld schenkingen, zowel van de Europese Gemeenschap als van kleine ondernemingen, handelaars of particulieren. Dat belet niet dat de centra en conferenties, ertoe genoopt worden aanvullende inkopen te doen om de gezinnen in de mogelijkheid te stellen evenwichtige maaltijden voor te bereiden.

Aangepaste voedselpakketten

Zij die nood hebben aan voedselhulp ontvangen hun voedselpakketten op vaste tijdstippen, via het voor hen meest bereikbare centrum of conferentie. De wijze waarop de pakketten worden samengesteld verschilt naargelang de conferentie of het vincentiaans centrum; wij menen immers dat onze hulp zich moet aanpassen aan de noden en verschillen die zich “op het terrein” voordoen (aantal vreemdelingen, mensen in tijdelijke nood of mensen die op langere termijn hulp behoeven,…).

Hoe kunt u helpen ?

Werkingskosten, bijdrage, aankopen… De kostprijs van de voedselhulp eist elk jaar een groter deel van het budget van de Sint-Vincentiusvereniging op. Het kampen tegen de hongersnood blijft echter bij minderbedeelden een aanhoudende strijd, waarbij wij ook u willen betrekken: uw gulheid is ons enig en tegelijk ons beste wapen.
Als handelaar of producent in de voedingssector, kunt u ons uiteraard ook giften in natura schenken.
In naam van allen die niet naar behoefte kunnen eten, bent u van harte bij voorbaat bedankt voor elke maaltijd die zij dankzij uw giften kunnen ontvangen.

Velen onder ons denken bij het woord “kledinghulp” meteen aan het koude seizoen, en terecht. Het is inderdaad van het grootste belang zich tegen de kou, en de morele en fysieke ellende ervan, te kunnen beschermen met warme kledij en degelijk schoeisel. Maar het belang om correct gekleed te lopen geldt ook buiten het winterseizoen. Want het houdt verband met de waardering van elke persoon, op een voor iedereen zichtbare wijze; dikwijls geeft kledij aanleiding tot een vorm van discriminatie, soms van afkeuring, of zelfs afkeer. Daarom precies is het voor de minderbedeelden zo belangrijk om het hele jaar door propere en gepaste kledij te kunnen dragen.

Hoe gaan wij te werk?

Keurige kledij, met respect aangeboden

Zoals vele andere caritatieve instellingen, verzamelt ook de Sint-Vincentiusvereniging klederen, het hele jaar door. Maar wij staan erop om de minderbedeelden met respect te benaderen in de manier waarop deze kleren worden uitgereikt. Net zoals in een tweedehandswinkel, wordt de kledij die wij hen aanbieden streng gesorteerd. Deze mag geen spoor van sleet vertonen, moet vers gewassen en gestreken zijn, in een perfecte hygiënische staat.

Kledij, een factor van sociale integratie

Wij willen de minderbedeelden in de gelegenheid stellen zelf hun kledij te kiezen (dames- heren- en kinderkleren). Daarom ook stallen wij die netjes uit, geplooid in rekken of op hangers. Vele centra en conferenties beschikken hiervoor over een uitgerust lokaal dat op vaste uren toegankelijk is. Voor de minderbedeelden is het dragen van zelf gekozen kledij een manier om hun zelfbeeld te verbeteren, en om weer aan te knopen met zorg voor zichzelf, wat op zich hun sociale integratie bevordert.

Zijn eigen spullen kunnen onderhouden

De formule is nog verre van algemeen verspreid, maar wij streven ernaar, zoals dat reeds in enkele van onze centra gebeurt, dat de minderbedeelden gratis of met korting toegang krijgen tot wasplaatsen, om er hun kledij en linnen te verzorgen. Zo krijgen ze weer het gevoel voor zichzelf in te staan, een kans om hygiëneregels opnieuw na te leven; hier ook bevordert dit hun sociale (her)integratie.

Op het vlak van kledij kunt u ons op twee manieren helpen :

  1. Enerzijds kunt u ons uiteraard elk seizoen de (gewassen) kleren overmaken die u niet meer draagt en die nog in goede staat zijn.
  2. Anderzijds hebben wij financiële steun nodig om aan te kopen wat moeilijker tweedehands of in de passende maten te vinden is, terwijl de nood geen uitstel duldt. Bijvoorbeeld schoenen voor kinderen waarvan de voetjes zo snel groeien. Kortom: uw giften in euro’s zijn ook welkom.

Mensen met een laag inkomen hebben het enorm moeilijk om een onderkomen te vinden. In grootsteden is de huur zo hoog dat die soms twee derde van het gezinsinkomen in beslag neemt, zodat onvoldoende bestaansmiddelen overschieten. Dit is een klassiek vervalpatroon: enkele maanden achterstand op de huur, en het gezin wordt het huis uitgezet. Een gezin zonder onderkomen heeft met gigantische problemen te kampen; opvangcentra zijn eerder op alleenstaanden gericht, of op alleenstaande vrouwen met kinderen, veel minder op gezinnen. Om de kinderen te hoeden, moet de overheid soms de leden van een gezin verspreiden, wat de gezinscohesie en de affectieve banden kwetsbaar maakt. Zo ontstaan schrijnende toestanden, met onherroepelijke weerslag.

Hoe gaan wij te werk?

Tijdelijk onderkomen om zich te herpakken

De ontreddering en de moeilijkheden die een dakloos gezin tegenkomt heeft de Sint-Vincentiusvereniging ertoe gebracht het huisvestingsprobleem realistisch te benaderen en tijdelijk onderkomen aan te bieden. Een gezin in een crisissituatie kan er voor een tijdje terecht om zich te herpakken tot ze een sociale woning of een andere definitieve huisvesting gevonden hebben. Gebruik van deze voorziening is daarom beperkt tot zes maand, met mogelijkheid tot verlenging als dit nodig is.

Een aandachtige maatschappelijke begeleiding

Wanneer minderbedeelden onze hulp vragen omdat ze dreigen op straat te worden gezet, bieden wij een sociale begeleiding aan en proberen we uitstel te bekomen bij de eigenaar, een gedeeltelijke betaling voor te stellen van de achterstallige huur, of bedden te reserveren in een opvangcentrum. Deze oplossingen zijn op lange termijn weinig efficiënt als daardoor het probleem enkel wordt uitgesteld. Het tijdelijk onderkomen heeft als doel een duurzame oplossing te vinden en van de wachttijd gebruik te maken om alle administratieve stappen te ondernemen waarmee het gezin kan geholpen worden of om hun rechten te laten gelden.

Een borg voor een nieuwe start

Het tijdelijk onderkomen wordt tegen een minieme huurprijs ter beschikking gesteld van de gezinnen, nooit meer dan een derde van hun inkomen. Het is dus een middel om financieel weer vaste grond te voelen. Met de huurprijs worden verzekeringskosten, roerende voorheffing en onderhoud gedekt. Wanneer een gezin een tijdelijk onderkomen verlaat, dient het overblijvende deel van de betaalde huur om de borg te betalen voor hun nieuw onderkomen. Zo krijgen ze een goede start.

Hoe kunt u helpen?

Hoe kan de Sint-Vincentiusvereniging huizen ter beschikking stellen van gezinnen in nood ? Omdat ons van tijd tot tijd een huis wordt gelegateerd en dat wij dit daarvoor inrichten. Of omdat vrijgevige eigenaars ons een gebouw ter beschikking stellen. Uiteraard zijn er verder ook legaten en giften die wij ontvangen, soms met de uitdrukkelijke vraag om deze aan te wenden voor huisvesting van bejaarden of anderen. Zo ziet u hoe u ons hierbij op vele manieren kunt helpen, al naargelang uw mogelijkheden.